Boğazın Batık Markaları

İstanbul Boğazı’nın dibinden çıkan cam şişeler, megakentin tarihini alışılmadık bir biçimde görmeyi –ve hayal etmeyi– mümkün kılıyor.

Boğaz’dan en çok içecek şişesi çıkıyor; ancak boyları 10 santimetre civarında olan ilaç, parfüm, makine yağı ve zehir şişeleri de Boğaz’dan çıkanlar arasında.

Yirminci yüzyılın başlarında ufak bir deprem, bir yalının cumbasında unutulmuş bir ilaç şişesini Boğaz’a düşürüyor. Karaköy’de eğlenen denizciler, bitirdikleri biraların şişelerini Boğaz’a fırlatıyor. 1920’lerde Rusya’yı terk etmek zorunda kalan ve gemilerle İstanbul’a gelen Çarlık yanlısı on binlerce Rus’tan biri, mürekkep hokkasını Karadeniz’e düşürüyor. İstanbul işgal altındayken İtilaf subaylarının siparişlerini taşıyan bir tekne batıyor ve süslü soda şişeleri denizin dibini boyluyor. Rüzgâr ve dalgalar, 1950’lerde ufak bir sandalla Boğaz’a açılan iki kişinin rakı şişesini usulca denize yuvarlıyor.

Bu hikâyelerin hiçbiri gerçek değil; veya hepsi gerçek. İstanbul Boğazı’nda sık sık dalan Hakan Kabasakal’ın Boğaz’ın dibinden çıkardığı cam şişeler, işlek kara ve deniz ticaret yollarının üzerinde bulunan kentin, ekonomik olduğu kadar siyasi ve toplumsal açıdan da zengin tarihini alışılmadık bir biçimde görmeyi –ve hayal etmeyi– mümkün kılıyor.

Dünyanın dört bir yanından yola çıkıp İstanbul Boğazı’nın dibini boylayan şişelerin geçmişi 19. yüzyıla dek uzanıyor. Türkiye’nin ilk markaları da –kimileri günümüzde varlığını sürdürmüyor– Boğaz’ın serin sularında saklanıyor. Seri üretimin olmadığı yıllarda aynı marka şişeler bile kendi aralarında farklılık gösteriyor. “Cam işçisinin acelesi olduğunu veya sıkıldığını, işini bir an önce bitirip gitmek istediğini bile anlayabiliyorsunuz,” diyor Kabasakal.

bira sisesi

Bira Şişesi - Dinçer Dinç

 

bira sisesi2

Bira Şişesi - Dinçer Dinç

 

hardal kavanozlari

Hardal Kavanozları - Dinçer Dinç

 

ilac sisesi

İlaç Şişesi - Dinçer Dinç

 

makina yag siseleri

Makina Yağ Şişeleri - Dinçer Dinç

 

mesrubat sisesi

Meşrubat Şişesi - Dinçer Dinç

 

raki sisesi

Rakı Şişesi - Dinçer Dinç

 

murekkep hokkalari

Mürekkep Hokkaları - Dinçer Dinç

 

Kaynak:National Geographic

 

Yorumlar (0)

Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın